Twee spoormonumenten spoorloos

Twee spoormonumenten spoorloos

Toeval of niet? In de eerste helft van 2019 zijn op twee plekken in het land spoormonumenten langs het water spoorloos verdwenen.  Is er een link tussen beide mysterieuze verdwijningen van monumentaal staal?

Aan de IJsseloever tussen Zwolle en Hattem verdwenen in het voorjaar van 2019 twee gietijzeren hefwielen van de oude IJsselbrug. ProRail deed aangifte bij de politie.

De uit 1936 daterende reusachtige wielen waren in 2013 geplaatst bij de oude brugpijler als spoormonument ter herinnering aan de gesloopte hefbrug. In de overgebleven pijler staat ook een plaquette met de tekst dat toenmalig minister Thorbecke in 1862 de eerste steen legde voor de spoorverbinding over de IJssel. 

ProRail stond op het punt het monument officieel over te dragen aan de gemeenten Zwolle en Hattem. De pijler markeert de plek waar het spoornet vroeger de rivier passeerde. In de 19e eeuw was dit een bijzonder staaltje bruggenbouw. In de Tweede Wereldoorlog werd de brug grotendeels verwoest. Naderhand is een ingenieus hefsysteem met ballastwielen aangebracht. Dat is 60 jaar in bedrijf geweest. Op aandringen van de historische lokale werkgroepen Zwols Industrieel Erfgoed en Heemkunde Hattem zijn de restanten van de spoorbrug bewaard gebleven. Tot begin 2019….

Beland bij een schroothandelaar?

De plaquette op de brugpijler in de uiterwaarden zijn beklad met graffiti en de loodzware hefwielen zijn zoek. Een opsporingsonderzoek van de politie leverde geen enkele aanwijzing op waar ze zijn gebleven. De opties zijn: diefstal voor de oud-ijzerhandel of ze zijn in de IJssel gekieperd. Voor beiden was een zware takelwagen nodig, want de beide stalen voorwerpen wegen tonnen.

De politie sloot het onderzoek in december 2019, na een vergeefse oproep in de regionale media. ‘We hadden te weinig opsporingsindicatie’, liet een woordvoerder weten.

Dokkumer Lokaaltje

Gek genoeg is dit niet het enige zoekgeraakte spoormonument in ons land. In Friesland werd in september 2019 melding gemaakt van verdwijning van een spoormonument langs de Harlinger Trekvaart. Het betreft een spoordeel van het Dokkumer Lokaaltje, de voormalige en opgeheven spoorlijn tussen Dokkum en Leeuwarden. 

De Leeuwarder Courant meldt de verdwijning in september van dit jaar. Het gaat om een stalen brugdeel. ‘We zijn het spoor bijster. Dit brugdeel is zoek’, laat een woordvoerder van de gemeente Leeuwarden weten in de krant.

Ik ben geen speurneus, maar wellicht is er een spoorliefhebber die ik hiermee op het spoor zet van een interessant onderzoek naar twee waardevolle verdwenen railmonumenten langs het water. Wie weet kan dit een cultuurhistorisch verlies worden goed gemaakt.

De enig overgebleven brugpijler van de oude, gesloopte spoorbrug in de uiterwaarden van de IJssel.

Tags: , , , , , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *