Bever voelt zich thuis langs de IJssel

Bever voelt zich thuis langs de IJssel

Langs de IJssel zijn bevers allang geen ongewone verschijning meer. De afgelopen tien jaar lifte het waterdier mee op het succes van Ruimte voor de Rivier.  

Bever zwemt met tak naar burcht in uiterwaarden van het Engelse Werk in Zwolle.

Wie op de dijk fietst en een beetje oplet, kan zomaar het werk zien van de bever. Afgeknaagde boompjes en afgekloven takken aan de voet van de dijk komen regelmatig voor op verschillende plekken langs de IJsseldijk.

Familie in Engelse Werk

Als inwoner van Zwolle zie ik dat de bever steeds meer een normale verschijning is geworden langs de IJssel in de stad. De dieren laten zich zien ter hoogte van Harculo en bij het Engelse Werk in Zwolle. Daar is sinds 2008 de bever gevestigd. De familie heeft inmiddels een flinke burcht en zoekt gebiedsuitbreiding, stroomafwaarts en stroomopwaarts.

Zo woont de bever sinds enige tijd ook weer in een kolk bij Zalk. En daarmee is een cirkel rond, want in 1826 werd de laatste bever van Nederland in Zalk doodgeknuppeld. Een beeldje op de IJsseldijk herinnert aan dat officiele uitsterfmoment van het grootste waterzoogdier van ons land. In IJssel-steden als Zutphen en Deventer stond sinds de 15e eeuw al een premie op het doden van bevers.

Laatste bever van Zalk

Maar de natuur geeft zich niet makkelijk gewonnen. Nadat in ons land weer bevers zijn uitgezet in 1988 maakte het beest een snelle opmars. Dat werd mede in de hand gewerkt door de groei van het ooibos in de uiterwaarden en de aanleg van nieuwe uiterwaardennatuur in het kader van de veiligheidsmaatregelen Ruimte voor de Rivier. Bevers knagen graag jonge boompjes om:

Uit tellingen van het Waterschap Rivierenland blijkt dat er 24 beverburchten langs de IJssel zijn. Het totaal aantal bevers langs de gehele rivier wordt aan Gelderse en Overijsselse kant geschat op 120 exemplaren.

Wilgenbast

In de uiterwaarden van het Engelse Werk leven naar schatting 10 bevers. Het zijn schuwe dieren die overdag slapen in hun zelfgemaakte hol van takken. En ’s nachts trekken ze er op uit om wilgenbast te zoeken, want dat is hun favoriete voedsel. Dat is minder makkelijk dan voorheen, want in de uiterwaarden van het Engelse Werk en de naastgelegen Schellerwaarden zijn de afgelopen jaren vrij veel bossen gekapt. Het toont de spanning tussen waterveiligheid en natuur: Rijkswaterstaat zag het bos als obstakels als de rivier buiten de oevers treedt. 

Hier en daar graaft de bever holen in de oever en ziet het eruit alsof er een groot konijn zit te zonnebaden voor de ingang van z’n slaapplek.

Beverbossen

Om de bever tegemoet te komen zijn in de luwte van de dijk twee beverbossen aangeplant, voedselbosjes voor deze boomknager. Ook is een hardhout beverbosje aangeplant op een hoger gelegen deel van de Schellerwaarden. De bevers bewijzen hun dienst als natuurbeheerders, omdat ze jonge boompjes opvreten. Als dat niet zou gebeuren, zouden de uiterwaarden snel dichtgroeien en dan kan de waterveiligheid in het geding komen. 

’s Ochtends vroeg zwemt een bever in de IJssel ter hoogte van Schelle en Oldeneel tussen Zwolle en Hattem. Tijdens nachtelijke tochten kunnen bevers kilometers zwerven om eten te zoeken en takken te knagen.

Het is bijzonder om te zien dat een dier die vorige eeuw nog was uitgestorven, zich zo succesvol voortplant langs de rivieren. Hun aantal neemt zo snel toe, dat in Limburg al bevers worden gevangen en afgemaakt omdat ze schade veroorzaken. Bevers kunnen gaten in dijken graven en de waterhuishouding in de war schoppen. De Zoogdiervereniging schat er dat in Nederland ruim 3.500 bevers leven. De bever is een beschermde diersoort die je niet mag verstoren en bejagen.

Beluister ook het verhaal over de bever in de podcast Rivierverhalen

Beverkeutels zie je zelden, want bevers poepen doorgaans in het water. Het zijn reukloze drolletjes die bestaan uit houtvezels.
Pootafdrukken van de bever
Prenten van beverpoten in het natte zand langs de rivier.
Dit is de oudste beverburcht die sinds 2008 de uitvalsbasis vormt voor de beverfamilie in het Engelse Werk.

Zwolse bevers doen Hattem aan

De Zwolse bevers zwemmen regelmatig de IJssel over en laten zich zien in Hattem. Een karpervisser was er getuige van hoe een bever zich aan de oever van de rivier even een moment nam voor zichzelf.

Tags: , , , , , , , , , , ,

Één reactie

  1. […] geulen, waterplassen en verruigde graslanden. Het leverde behalve vergroting van de veiligheid ook gevarieerde en rijke riviernatuur op, waarin tal van nieuwe diersoorten zoals bever en zeearend goed […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *