Waarom liggen er bomen aan ketting in rivierbos?

Waarom liggen er bomen aan ketting in rivierbos?

In een rivierbos met prachtige natuurlijk gegroeide bomen, liggen drijvende boomstammen aan een ketting. Hoe zit dat?

Het oogt raar: ooibossen langs de rivier zijn bossen waarin natuurlijke processen het voor het zeggen hebben. In zekere zin is het oernatuur, want de bomen zijn niet geplant maar als zaden meegevoerd door de rivier en spontaan gegroeid langs nevengeulen en andere plassen in de uiterwaarden. Omgevallen bomen blijven liggen en dat zorgt voor een voor Nederland ongekende rivierjungle.

In de verte lijkt het alsof een krokodil ligt te wachten, maar het is een drijvende boomstam.

Drijvende stammen

In zo’n natuurreservaat van Staatsbosbeheer langs de IJssel zijn drijvende boomstammen aangebracht. Wat heeft dat te betekenen?

Het hout blijkt op veel meer plekken te liggen, maar niet altijd even zichtbaar. Soms is het aan het oog onttrokken omdat de stammen op plekken drijven die niet voor publiek toegankelijk zijn. Langs de IJssel liggen er stammen op tien plekken in strangen en nevengeulen. Het gaat om honderd bomen in totaal.

Om te voorkomen dat de bomen wegdrijven, zijn ze met een ketting vast gemaakt aan een betonplaat op de bodem van het water. Deze natuuringreep langs de IJssel kostte Rijkswaterstaat naar schatting een kleine half miljoen euro. Ook langs en in andere rivieren in het land is rivierhout neergelegd, waaronder de Waal en de Maas.

In nevengeul van de IJssel in de Buitenwaarden bij Wijhe drijven drie geketende boomstammen. Terwijl er ook ander los drijfhout in de buurt ligt, dat is achter gebleven na hoogwater.

Het roept ook vragen op, want een paar jaar geleden zijn tal van ooibossen vrij rigoreus gekapt of gekortwiekt omdat het uit de hand liep met bomen in de uiterwaarden. Rijkswaterstaat vond dat overdadige bomen een gevaar zouden opleveren voor de hoogwaterveiligheid.

Boomrif

Rijkswaterstaat geeft er de volgende toelichting bij: ‘Dood hout hoort van nature thuis in de Nederlandse rivieren. Het trekt vissen en planten aan die belangrijk zijn voor een gezond waterecosysteem. Dit past bij andere herstelmaatregelen, zoals natuurvriendelijke oevers en geulen. Zo maken we de rivieren weer aantrekkelijk voor flora en fauna die daar oorspronkelijk thuishoren.’ Het rivierhout wordt ook wel zoetwaterkoraal of boomrif genoemd, omdat zich allerlei dierenleven aan het hout gaat hechten. En dat is weer gunstig voor de succesvolle bewoner van de Nederlandse rivierwildernis: de otter. 

Natuurorganisatie ARK geeft uitleg over de ecologische waarde van dode bomen in en lang de rivieren.

Ecologisch herstel

In dit filmpje geeft Rijkswaterstaat uitleg over rivierhout:

En hier tref je een overzicht waar overal rivierhout ligt.

Tags: , , , , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *