Engelenpad Zwolle prestigieus paradepaadje

Zwolle werkt aan een Engelenpad, een wandelpad vanuit de binnenstad naar de IJssel. Op het eerste gezicht een sympathiek idee, maar het roept heel wat vraagtekens op. 

Begin 2019 lanceerde Henk Snel – stedenbouwkundig topambtenaar bij de gemeente Zwolle – tijdens een natuur-bijeenkomst in de stad het als een wild idee: een persoonlijk ontwerp voor een wandelpad vanuit de binnenstad naar de IJssel, om Zwolle meer te verbinden met de rivier. Snel is goed in schetsen, dus maakte hij er meteen een schetsje van. Hij gaf er de naam Engelenpad aan, omdat het voert van het beeld van Engel Gabriel op de Grote Markt naar het Engelse Werk.

Iconische project

Onder de zegen wethouder Ed Anker nam de bedenker sindsdien alle ruimte om zijn plan uit te werken. Overigens zonder dat de lokale politiek de kans kreeg om te toetsen of het wel echt zo’n goed idee is. Snel mocht er op kosten van de gemeente Zwolle een dure adviseur voor inhuren, met wie hij op pad ging om een lobby te voeren voor zijn wandelpad. 

Die adviseur heeft ondermeer de Rotterdamse Markthal op zijn cv staan. Hij heeft als missie – ik citeer zijn website – ‘iedereen de waarde van kunst laten ervaren met iconische projecten die de publieke ruimte verrijken met bijzondere belevingen voor iedereen’. Welk prijskaartje hieraan hangt, is onduidelijk.

Ondertussen werd het Engelenpad ook ingetekend in de nieuwe concept-Omgevingsvisie van de gemeente Zwolle, getuige de gele kronkel op de kaart in het document. Daarin sluit de route aan de op de zogeheten ‘stadsstraten’, die de binnenstad met de Zwolse buitengebieden moeten verbinden.

Bron: Omgevingsvisie gemeente Zwolle

Spoorzone

Vooropgesteld: ik heb niets tegen stedelijke vernieuwing, engelen, kunst en nieuwe wandelpaden. Maar ik heb wel moeite met wandelroutes die bedacht worden ter meerdere eer en glorie van een kostbaar stadsproject of als ambtelijk stedenbouwkundig speeltje. En daar heeft het Engelenpad de schijn van. 

Wethouder Anker gebruikt het Engelenpad als uithangbord om zijn Spoorzone cachet te geven. ‘De levensader van de Spoorzone is een veelbelovend pad dat we gaan ontwikkelen’, zegt Anker in een Spoorzone-promotiefilmpje van de gemeente Zwolle dat in 2020 verschijnt. Uit dit filmpje spreekt maar 1 boodschap: het wandelpad moet groots en meeslepend worden. Dus niet zomaar een route, maar een prestigieus paradepaadje.

Promotiefilmpje van gemeente Zwolle over ‘het veelbelovende Engelenpad’

Landgoed Schellerberg

Voegt een nieuw pad met het kaliber van een ‘iconisch project’ iets toe? Vanuit de binnenstad ben je nu al in een mum van tijd op de IJsseldijk via het fietspad langs het spoor-rangeerterrein. Je zou je hier vrij eenvoudig een wandelroute naast kunnen leggen, door wat extra wegwijsbordjes te plaatsen.

De bedenkers hebben hun oog laten vallen op het rustieke landgoed Schellerberg. Dat zou meerwaarde kunnen geven, ware het niet dat de eigenaren van dit landgoed liever de rust bewaren zonder invloed van de grote stad. Want dat is al twee eeuwen lang het geheim van de instandhouding van de Schellerberg. ‘Vanwege de grote recreatiedruk door de nabijheid van Zwolle, is de Schellerberg alleen toegankelijk voor wandelaars met een toegangskaartje’, meldt de website van Landgoed Schellerberg

De eigenaren van landgoed Schellerberg weigeren de weg te banen voor een Engelenpad. Ook buurtschap Schelle Oldeneel voelt zich overvallen door de plannen. Er leeft vrij veel argwaan en ergernis in de buurtschap over dit initiatief, dat ze uit de krant moesten vernemen:

Zwemstrandjes

Het pad moet eindigen op de IJsseldijk of in de uiterwaarden, waar gemeente Zwolle een groot kunstwerk van een engel op het oog heeft. Ook staan op de ontwerp allerlei suggesties ingetekend voor landschapsontwikkeling in de IJsselzone en buitendijks bij de IJssel, zoals recreatieve voorzieningen en zwemstrandjes in de uiterwaarden.

Schetsen van Snel van het Engelenpad.

Zes vragen bij het Engelenpad

Al met al roept het plan voor het Engelenpad de volgende vragen bij me op:

  • Waarom is aan bewoners van Zwolle-Zuid en Schelle niet de open vraag gesteld om te denken in ideeën om de verbinding tussen binnenstad en IJssel te verbeteren; in plaats van een kant-en-klaar-plan uit te broeden op de burelen van het gemeentehuis? Het bewijst vooral dat het gemeentebestuur de mond vol heeft over burgerparticipatie, maar het in praktijk moeilijk vindt om daar handen en voeten aan te geven.
  • Hoe verhoudt dit plan voor recreatieve aansluiting van de Zwolse binnenstad tot de IJssel zich tot bescherming van natuurwaarden in de waardevolle uiterwaarden? Is de groene IJsselrand gebaat bij toenemende druk van stadsbewoners die recreatieve verstrooiing zoeken? Het Engelenpad lijkt voorbij te gaan aan dit dilemma. Uberhaupt is onduidelijk welke visie Zwolle heeft op de IJsselvallei.
  • Is erover nagedacht of dit pad past bij het bestaande netwerk van wandelpaden? Het Geert Grootepad voert bijvoorbeeld deels door hetzelfde gebied. En het Wandelnetwerk IJsseldelta is niet op de hoogte van het Engelenpad-plan.
  • Is een permanent kunstwerk van een engel langs de IJssel wenselijk en passend in het open landschap van de rivier?
Ed Anker over engelenpad
  • Waarom is de gemeenteraad van Zwolle niet meegenomen in de uitwerking van dit plan met trekjes van een prestigieus en pretentieus paradepaadje dat de binnenstad met de IJssel moet verbinden?
  • Hoeveel budget is beschikbaar om dit pad te verwezenlijken?

Wim Eikelboom

IJsselliefhebber en bedenker van het Voerman Struinpad (dat door vrijwilligers is aangelegd en kosteloos wordt onderhouden; naadloos past is in het IJssel-landschap en dat aansluiting vindt op bestaande wandelroutes)

Lees ook

Contactgegevens: Wim Eikelboom