Unieke proef: Zwolle wint groene stroom in de IJssel

verhalen over onze grote rivieren bij de gelijknamige podcast

Unieke proef: Zwolle wint groene stroom in de IJssel

In de IJssel bij Zwolle wordt een jaar lang een proef gedaan met een drijvende turbine om duurzame rivierstroom op te wekken. Hoe zit dat precies?

Vlakbij de Hanzeboog-brug ligt sinds kort een drijvend schoepenrad in de rivier. Het is een kleine turbine om stroom te winnen uit rivierwater. De IJssel staat bekend als een rivier met een behoorlijke stroomsnelheid van gemiddeld ruim 3 kilometer per uur. Naarmate de waterstand stijgt, groeit die stroomsnelheid.

Lintur – Nederlandse uitvinding

De proef met de IJssel-stroomturbine wordt mede mogelijk gemaakt door provincie Overijssel en gemeente Zwolle. Rijkswaterstaat heeft een vergunning gegeven. Het gaat om een proefopstelling met de Lintur, de lineaire turbine; een Nederlandse uitvinding van scheepsbouwkundig ingenieur Arnout de Bruijn. De Lintur levert stroom voor 35 tot 40 huishoudens, stellen de ontwerpers. In dit filmpje wordt uitgelegd hoe het apparaat werkt:

Zwolle wil waterkracht

Zwolle laat al langere tijd een oogje vallen op de IJssel voor duurzame energie-opwekking. Het Ambitiedocument Energietransitie (juni 2017) van het gemeentebestuur oppert de bouw van kleine waterkrachtcentrales op kribben in de rivier. De plaatsing van de Lintur-turbine is het eerste experiment dat nu wordt uitgevoerd om te zien wat er komt kijken bij het winnen van groene electriciteit uit stromend rivierwater. 

Dit zijn de waterkracht-wensen van de gemeente Zwolle:

Bron: Ambitiedocument Energietransitie gemeente Zwolle

Sportvissers bezorgd

De sportvissers zien veel haken en ogen aan de komst van waterkrachtcentrales in de rivier. Dat signaal gaf Sportvisserij Nederland drie jaar geleden toen de eerste proefballonnen verschenen voor waterkracht in de IJssel. Ze vrezen dat vissen erin worden vermorzeld of gewond raken. De uitvinders van de LINTUR-turbine stellen dat hun uitvinding visvrienvriendelijk is. 

Impact op landschap klein

De proef in de IJssel bij Zwolle is onderdeel van het programma Self Supporting Rivier Systeem (SSRS), waarin Rijkswaterstaat samen met het bedrijfsleven zoekt naar duurzame en betaalbare innovaties in rivierbeheer. Volgens SSRS zijn waterkrachtcentrales in rivieren ‘een kans voor lokale duurzame energie en goede ecologie, waarbij de impact op het landschap klein is.’

Proefopstelling LINUR-turbine bij deHanzeboog in Zwolle blijft een jaar liggen.

Bovenstrooms stroomt IJssel sneller

De keus voor Zwolle is opvallend, want de 127 kilometer lange IJssel kent bovenstrooms – tot Deventer – de snelste stroomsnelheid. Vanaf Deventer tot Kampen is het tempo van de rivier lager. Maar bij bruggen neemt de rivier een spurt en daarom is de keus gevallen op de spoorbrug Hanzeboog. 

De drijvende mini-waterkrachtcentrale ligt vast aan een meerpaal aan rand van de vaargeul en vormt dus geen belemmering voor de scheepvaart. 

Hanzeboog
Hanzeboog Zwolle vanuit de kano op de rivier.

Beluister de podcast Rivierverhalen over de IJssel met verhalen over deze rivier.

Tags: , , , , , , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *