Waarom enige rivierbosje uit Zwolse uiterwaarden moet verdwijnen

Waarom enige rivierbosje uit Zwolse uiterwaarden moet verdwijnen

rivierbos Hanzeboog

Op last van Rijkswaterstaat is het enige spontaan gegroeid rivierbosje in de uiterwaarden van Zwolle met de grond gelijk gemaakt. Het illustreert hoe rigide en discutabel de rekenmodellen zijn waarmee Rijkswaterstaat de natuur beteugelt langs de IJssel.

Naast de Hanzeboog groeit een bescheiden broekbosje. Het zijn boompjes die in een moerasig deel van de uiterwaarden staan. Het wilgenbosje bestaat al tien jaar en is het enige spontane oeverbosje in dit uiterwaardengebied. Het is een schuilplek voor vogels en reeƫn. Bevers doen zich er tegoed aan de jonge scheuten. Kortom, een waardevol landschapselement.

rivierbosje Hanzeboog
Dit bosje wordt door Rijkswaterstaat beschouwd als problematisch bij hoogwater…..

Gevaar doorstroming

Rijkswaterstaat gaat het bos verwijderen. Reden: het bosje is volgens Rijkswaterstaat een gevaar voor de vrije doorstroming van de rivier bij hoogwater. Rijkwaterstaat komt tot die conclusie op basis van eigen rekenmethodes en formules en de zogeheten vegetatielegger.

Het bosje zou voor een opstuwend effect zorgen van 3 a 4 centimeter. ‘Zo’n bosje is op zichzelf niet bedreigend voor onze hoogwaterveiligheid. Maar wel als je bedenkt dat er honderden van dit soort bosjes zijn langs de rivieren. De optelsom ervan is het probleem. Verwijdering van dit bosje hoort bij de handhaving van de Waterwet’, stelt de omgevingsmanager van Rijkswaterstaat.

Het bosjes dat moet verdwijnen, bij hoog water.

Geven bosjes echt stromingsweerstand?

In hoeverre rivierbosjes daadwerkelijk voor stromingsweerstand zorgen, is twijfelachtig. In 2013 publiceerden onderzoekers van Alterra hun bedenkingen bij de strenge normen die Rijkswaterstaat hanteert voor het beteugelen van begroeiing in de rivieroevers. Struiken en bomen hinderen de doorstroming van de rivier veel minder dan Rijkswaterstaat suggereert, concludeerden Erik Querner en Bart Makaske.

Volgens hen werkt Rijkswaterstaat met een model dat ervoor zorgt dat er 10 tot 18% minder bomen en struiken worden toegestaan dan er in werkelijkheid mogelijk zijn zonder de doorstroming te hinderen bij hoogwater. De Alterra-onderzoekers onderzochten specifiek de IJssel. Hun conclusie: ‘De stromingsmodellen van Rijkswaterstaat zijn gekalibreerd op het hoogwater van 1995 en sindsdien zijn de uiterwaarden aangepast en verbreed, waardoor de stromingsweerstand van de uiterwaarden lager is.’

Voedselbos voor de bever

Gek genoeg heeft dit onderzoek niet geleid tot bijstelling van de modellen van Rijkswaterstaat. Daarom verdwijnt er af en toe waardevolle natuur uit de uiterwaarden, zoals nu het bosje bij de Hanzeboog.

Dat het bosje een voedselplek is voor de bever, negeert Rijkswaterstaat. ‘In het gebied ten noorden van de spoorbrug is voldoende oeverlengte aanwezig met voedselwilgen voor de bever. Die zijn ook deels hiervoor aangelegd. We laten wel enkele stukken begroeiing staan van ongeveer 500 vierkante meter om toch nog wat dekking- en voedselmogelijkheden te handhaven.’ Daarin wordt niet meegenomen dat bevers in de buurt van dijken voor graafschade in de rivierdijk kunnen zorgen.

De bever benut het bosje dat moet wijken als voedselgebied.

Omdat Rijkswaterstaat het rooien van het bosje in het broedseizoen uitvoert, heb ik een handhavingsverzoek ingediend bij de provincie Overijssel.

Update

Na gesprek met Rijkswaterstaat blijven er nog wat bosrestjes staan.

Lees ook: Dynamische riviernatuur en het juk van onderhousdrang bij Rijkswaterstaat

In de podcast Rivierverhalen over de IJssel gaat het ook over rivierbos. Hier te beluisteren.

Tags: , , , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *