Amper stroom opgewekt, toch geslaagde proef met winning elektriciteit in IJssel

Hoewel amper elektriciteit is opgewekt, is de eerste proef voor drijvende stroomopwekking in de IJssel geslaagd, zegt initiatiefnemer Arnout de Bruijn.

‘Het prototype heeft bij hoog en laag water prima gefunctioneerd zonder storingen. De proefperiode heeft de Lintur goed doorstaan’, aldus uitvinder De Bruijn tegenover Rivierverhalen. Lintur staat voor lineaire turbine. Het is een landelijke primeur om te proberen groene elektriciteit te winnen uit stromend rivierwater.

Proefmodel

De afgelopen tien maanden lag het proefmodel van de Lintur in een drijvend hekponton voor anker tussen twee meerpalen voor de binnenvaart bij de Hanzeboog in Zwolle. Er zijn allerlei technische tests uitgevoerd om te zien hoe het schoepenrad werkt bij hoge en lage waterstanden, bij passerende scheepvaart en bij ijsgang. Het schoepenrad is afgeschermd met een rooster, om te voorkomen dat vis uit de rivier in het apparaat terecht komt. Het rooster houdt vis tegen, maar ook riet, takjes en afval.

De IJssel trad verschillende keren buiten de oevers tijdens de proef met de Lintur bij Zwolle.

Slechts 50 watt; genoeg voor een vriezer

De proef heeft ook een keerzijde: Qua opbrengst viel het tegen. Het is niet gelukt om een flink wat elektriciteit te winnen uit stromend rivierwater. De stroomsnelheden waren zo laag dat er amper stroom kon worden opgewekt. De IJssel stroomt bij Zwolle niet heel hard, een halve meter tot 75 centimeter per seconde. Dat leverde slechts 50 watt stroom op en daar kun je hooguit een vriezer van stroom mee voorzien.

Niettemin stelt De Bruijn dat zijn schoepenrad bij een hogere stroomsnelheid wel degelijk huishoudens en bedrijven langs de rivier van elektriciteit zou moeten kunnen voorzien. Rivierkundigen hebben daar twijfels bij. Die zeggen dat de stroomsnelheid in de IJssel sowieso te laag is om substantiële hoeveelheden energie op te wekken tegen een rendabele kostprijs.

Stroomsnelheid bij Dieren

De Bruijn laat zich er niet door uit het veld slaan. Hij gelooft heilig in zijn plan en voelt zich gesteund door overheden en bedrijven langs de IJssel die graag mee willen doen aan nieuwe experimenten om groene rivierstroom op te wekken voor een woning of een bedrijf op de oever van de rivier.

Het liefst wil De Bruijn zijn schoepenrad stroomopwaarts op de IJssel testen, ergens tussen Dieren en Zutphen. Daar is meer stroming en dus een hogere kans op energie-opbrengst. Gek genoeg meet Rijkswaterstaat niet de stroomsnelheid van de rivier, dus heeft de Lintur-uitvinder dat zelf gedaan.

‘Ik heb op de hele IJssel de stroomsnelheid gemeten en bij Dieren stroomt de rivier 1,5 meter per seconde. We hebben minstens 1 meter stroming per seconde nodig. Dat is dus een interessante plek voor ons.’ Graag zou hij een Lintur-opwekker op een kribkop plaatsen, want daar is de stroomsnelheid vrijwel altijd het hoogst. Maar dat is niet haalbaar, want op die plek komt het te dicht op de vaarroute van het vrachtverkeer op de IJssel.

Lintur ligt naast aanmeerplek van binnenvaart bij de twee Zwolse IJsselbruggen.

De proef met de Lintur is onderdeel van Self Supporting River Systems, een onderzoek naar een zelfvoorzienend riviersysteem. Onder aanvoering van Rijkswaterstaat wordt gezocht naar innovatieve beheeroplossingen in en voor grote rivieren. Provincie Overijssel en gemeente Zwolle hebben de test met rivierstroom mede mogelijk gemaakt.

Lees ook

Contactgegevens: Wim Eikelboom