Natuurplan rond voormalige IJsselcentrale ligt al op tekentafel, maar gemeenteraad Zwolle weet van niks

De gemeenteraad van Zwolle moet besluiten om 265.000 euro uit te trekken voor een natuurontwikkelingsplan rond de nieuwe woonwijk aan de IJssel. Wat de gemeenteraad niet weet is dat een natuurplan rond de voormalige IJsselcentrale al lang en breed op de tekentafel ligt.

Tekst en foto's Wim Eikelboom / Rivierverhalen

In 2021 stemde de gemeenteraad van Zwolle in principe in met de komst van een woonwijk op het terrein van de voormalige energiecentrale van Engie langs de IJssel. Er mogen circa vijfhonderd huizen komen pal achter de rivierdijk. Bouw van de woonwijk vindt plaats naast een Natura 2000-gebied langs de IJssel. Daarom wil de gemeenteraad dat er een natuurlijke buffer komt tussen de woonwijk en buitendijkse natuurgebieden in de uiterwaarden.

Rivierdijk met rechts de plek van de toekomstige woonwijk en links de uiterwaarden van de IJssel.

Buitenwaarden Windesheim

Voor het opstellen van een natuurontwikkelingsplan wordt de gemeenteraad gevraagd om een kleine 300.000 euro beschikbaar te stellen. Wat het gemeenteraadsvoorstel niet vermeldt, is dat er al een half jaar wordt gewerkt aan zo’n plan. Sterker nog: het natuurplan staat al in de grondverf.

Wat wil het geval: naast de toekomstige woonwijk op het terrein van de IJsselcentrale liggen de Windesheimer buitenwaarden. Dat gebied staat al lange tijd op de nominatie voor natuurverbetering onder de vlag van Kaderrichtlijn Water. Dat is een programma voor verbetering van riviernatuur om te voldoen aan de Europese eisen van ecologische verbetering van de waterkwaliteit. Langs de IJssel worden op diverse plekken KRW-projecten ontwikkeld in opdracht van en met geld van Rijkswaterstaat.

Verhaal gaat verder onder de afbeelding

Buitenwaarden Windesheim

ENGIE doet mee met KRW-plannen

Nadat de gemeenteraad groen licht gaf voor de woonwijk op het terrein van de voormalige IJsselcentrale Harculo, vroeg ENGIE (eigenaar van het terrein) aan Rijkswaterstaat of hun buitendijkse gronden ook onderdeel kunnen worden van deze KRW-plannen. Op de tekentafel zijn schetsen ontwikkeld voor de buitendijkse gebieden en de zuidelijke haven van het IJsselcentrale-terrein. Het is de plek waar vroeger schepen hun steenkool losten, brandstof voor de turbines van de elektriciteitscentrale.

‘ENGIE en gemeente Zwolle praten mee over hoe we de KRW-maatregelen kunnen laten aansluiten op de gebiedsontwikkelingen op het terrein van de oude energiecentrale Harculo’, schrijft Rijkswaterstaat op hun website over de KRW-projecten. IJsselwerken – de dijkversterking tussen Olst en Zwolle – wordt ook meegenomen in de plannen. Ook doen diverse lokale belangengroepen mee in deze gesprekken; maar ze mogen de plannen nog niet naar buiten brengen.

Rijkswaterstaat: ‘We kijken waar we een gevarieerdere natuur kunnen creëren, met een afwisseling tussen stilstaand én stromend water, overstromingsvlaktes en/of moerassen. Ook proberen we stenen oevers weer natuurlijker te maken waar dat kan. Dat is beter voor de planten en dieren in dat gebied. Tot slot onderzoeken we de mogelijkheden om de diversiteit in de droge delen van de uiterwaard te verbeteren.’

De gemeenteraad van Zwolle is niet geïnformeerd over deze werkwijze en over deze natuurplanontwikkeling.

Verhaal gaat verder onder de afbeelding

Zuidelijke haven ENGIE-terrein met voormalige loswal voor de schepen die brandstof brachten voor centrale Harculo.

Landschapbelangen Harculo: Ondoorzichtig proces

Stichting Landschapsbelangen Harculo-Herxen-Windesheim spreekt in een brief aan de gemeenteraad de verbazing uit over deze gang van zaken.

‘In het raadsvoorstel lezen wij dat inhoud en uitwerking van het natuurontwikkelingsplan in samenwerking met de ontwikkelende partijen wordt bepaald. Dat suggereert dat alles rond het natuurontwikkelingsplan nog moet worden opgestart, terwijl wij weten dat er in het kader van de KaderRichtlijn Water (KRW, een project van Rijkswaterstaat voor de uiterwaarden langs de IJssel) plannen voor de natuur in de maak zijn, waarbij zowel ENGIE als de gemeente Zwolle (ambtelijk) betrokken zijn. Dat betekent dus dat u als raad niet over volledige informatie beschikt.’

De stichting noemt het ‘een zeer ondoorzichtig proces’ en vraagt om openbaarmaking van de KRW-natuurplannen voor het ENGIE-terrein.

Verhaal gaat verder onder het kaartje

Kaart waarop eigendom van ENGIE is te zien op het terrein van de voormalige IJsselcentrale Harculo. Rechts bovenin het Feldmanpark, eigendom van Floris Property Fund BV.

Natuurbeleving

Wethouder Ed Anker rept in zijn stuk aan de nieuwe gemeenteraad van Zwolle met geen woord over de KRW-plannen die in de maak zijn. Hij schrijft: ‘Een natuurontwikkelingsplan is voor de gemeente een nieuw instrument. In dat plan zal worden beschreven op welke manier de natuurwaarden in het gebied worden versterkt. Voor deze herontwikkeling gaat het dan specifiek om de doelstellingen van Natura 2000, het versterken van de stedelijke hoofdgroenstructuur, het stimuleren van de biodiversiteit en natuurbeleving.’

Reactie wethouder Anker

Naar aanleiding van de publicatie van dit artikel heeft wethouder Ed Anker een aanvullende brief naar de gemeenteraad gestuurd. Raadsleden vroegen hem op opheldering. In de brief erkent Anker dat er al plannen in de maak zijn voor buitendijkse natuurontwikkeling. Hij noemt het ‘een bouwsteen’ voor het natuurplan dat gemeente Zwolle laat ontwikkelen voor de gehele IJsselzone rondom de voormalige IJsselcentrale. Dat gaat dan ook over de viskolk, het Oldenelerpark en de natuur in de nieuwe woonwijk (voor zover dat mogelijk is want de dichtheid aan woningen wordt hier de hoogste van heel Zwolle). Een citaat uit de brief van de wethouder aan de raad:

Meer lezen hierover? Zwolle krijgt het eindelijk voor elkaar: stad aan de IJssel

Lees ook

Contactgegevens: Wim Eikelboom