Canto als een weldadig stromende rivier

Een uitvoering van Canto Ostinato in de Lebuïnuskerk van Deventer, ervaar ik als een weldadig stromende rivier waarop ik meedrijf.

Tekst en beeld: Wim Eikelboom/Rivierverhalen

Voor het eerst maak ik liggend op mijn rug een concert mee. Op de koude kerkvloer blaas ik een campingmatje op. Omringd door yoga-dames met bijbehorende oprolmatjes. Ik vlei me neer ter hoogte van het voormalige altaar. En ik geef me over aan een kleine anderhalf uur meditatieve klassieke muziek: Canto Ostinato.

Stromende riviersensatie

Organist Aart Bergwerff voegt een nieuwe kleur toe aan de befaamde Canto Ostinato met vijf vrouwenstemmen van Wishful Singing. De uitvoering klinkt betoverend. Terwijl ik op het matje mijmerend naar het kerkplafond staar, laat ik mijn gedachten meevoeren met de klanken die de middeleeuwse kerk vullen.

Verhaal gaat verder onder de foto

De Lebuïnuskerk is gebouwd op een rivierduin van de IJssel. De rivier stroomt vlakbij. Gaandeweg merk ik dat ik de Canto ervaar als een stromende riviersensatie. De compositie met veel herhalingen doet me denken aan de IJssel die liefdevol door het landschap glijdt.

Sprankelend

De rivier stuwt alsmaar voort in een variatie aan stemmingen. Niet overal is de stroom gelijkmatig. Er zijn tempowisselingen; er zijn rechte stukken en er zijn bochten. Soms kabbelt het sprankelend en liefelijk. Dan zwelt het aan en treedt de rivier buiten de oevers om tegen de dijken te klotsen. Dan volgen er momenten van een kalm – bijna zwevend – stromen in de breedte.

De vrouwenstemmen ervaar ik als de steden waarlangs de rivier passeert. De vocalen vermengen zich soms heel nadrukkelijk met het orgel en soms klinken ze meer op de achtergrond. Het doet met denken aan Deventer en Zutphen waar de IJssel pal langs de stadsrand stroomt. En Hattem en Zwolle waar de rivier wat meer op afstand blijft.

De riviersensatie duurt een uur en twintig minuten en al die tijd laat ik me weldadig meevoeren met de stroom.

Registranten

De registranten op het Holtgräve-orgel leveren een formidabele prestatie want alles vloeit als een soepele stroom. Met name bij de aanzwellende is dat indrukwekkend.

De organist vertelt na afloop dat hij het concert ervaart als ‘tien kilometer schaatsen waar je pijn van krijgt in je schouders’. Voor Aart Bergwerff is de Lebuiniskerk een bijzondere plek, want hij bracht hier voor het eerst Canto Ostinato op het orgel. Componist Simeon ten Holt (1923-2012) schreef Canto in 1979 als drie uur durend stuk voor twee piano’s. Bergwerff maakte er een orgelbewerking van, die hij in 2006 voor het eerst opvoerde in Deventer.


Lees ook

Contactgegevens: Wim Eikelboom