‘Stop in zomer binnenvaart op de IJssel’

Het is een heilloos idee om in de zomer de binnenvaart op de IJssel te stoppen vanwege de lage waterstanden. Dat zegt Ger Veuger, oud-binnenvaartschipper en bestuurlijk erelid van Vereniging Schuttevaer in de podcast Rivierverhalen over de IJssel.

Tekst en foto's Wim Eikelboom/Rivierverhalen

Veuger reageert op het pleidooi van Albert Corporaal in De Atlas van de IJssel. Corporaal is landschapsecoloog, rivierkenner en mede-auteur van het IJssel-boek. Hij zegt: ‘Houdt de IJssel in de zomer niet in stand als hoofdvaarweg voor de binnenvaart, maar geef ’s zomers de watersport meer ruimte in een ondiepe rivier.’

Lage waterstanden

Veuger wijst het resoluut van de hand. ‘Dat is niet te doen. Je krijgt een gigantisch probleem op de weg, want dan heb je een extra snelweg nodig om alles te kunnen behappen in wegtransport. Zorg liever dat je de Waal op orde brengt, zodat de IJssel weer normale waterstanden krijgt.’

Verhaal gaat verder onder de foto

Ger Veuger beroepsvaart IJssel Rivierverhalen
Ger Veuger (75) was zijn leven lang binnenvaartschipper en bestuurlijk actief in belangenorganisaties voor de beroepsvaart.

De IJssel krijgt in de toekomst steeds vaker te maken met lage waterstanden, zodat vrachtschepen met diepe belading geen gebruik kunnen maken van de rivier. Dat wordt mede veroorzaakt omdat de Rijn in de zomermaanden minder water aanvoert en de Waal telkens meer water trekt bij het splitsingspunt van de Rijn.

Oud-binnenschipper Veuger zegt dat Rijkswaterstaat te lang het probleem van lage rivierstanden heeft genegeerd. ‘Bij Ruimte voor de Rivier richten zich alle maatregelen op de dreiging van hoog water. Het probleem van laag water is onderschat. Op ambtelijk en politiek gebied was er geen enkele aandacht voor laag water. Als binnenvaart hebben we hier al voor gewaarschuwd.’

Verhaal gaat hieronder verder

Waterverdeling

Corporaal stelt voor om de Waal – als belangrijke handelsvaarweg en economische slagader – in de zomer extra water te geven en de IJssel minder.

De verdeling van de hoeveelheden water in onze grote rivieren gebeurt bij Pannerden, waar de Rijn ons land binnenkomt. De Waal krijgt 66 procent van het water, de Nederrijn en de Lek 22 procent en de IJssel 11 procent. ‘Door klimaatverandering zal een andere verdeling nodig zijn’, meent Corporaal. 

Corporaal adviseert: sluit in de zomerperiode de IJssel af met een stuw. Dat ziet er zo uit:

IJsselmeer

Oud-binnenschipper Veuger zegt dat de drinkwatervoorziening van Noord-Holland in problemen komt als de IJssel in de zomer minder water afvoert. Het IJsselwater stroomt in het IJsselmeer. En dat is het zoetwaterbassin voor winning van drinkwater in Noord-Holland. ‘De indringing van zout in het IJsselmeer is sterker als er minder aanvoer vanuit de IJssel komt. Verzilting van het IJsselmeer is een gevaar voor de drinkwatervoorziening.’

Corporaal zegt dat het IJsselmeer in de wintermaanden kan worden gevuld, zodat er voldoende zomervoorraad ontstaat. Hij ziet het volgende toekomstscenario voor zich: De IJssel in de zomer als ondiepe, lome rivier zonder binnenvaart en met veel watersport. En in de winter is de IJssel een diepe, energieke rivier met veel vrachtverkeer. ‘Dit zou zomaar het beeld kunnen worden van de IJsselvallei in de tweede helft van deze eeuw’, schrijft de auteur van De Atlas van de IJssel.

ARK stelt ook beroepsvaart ter discussie

Hij krijgt in elk geval bijval van natuurontwikkelingsorganisatie ARK. Want die stelt de beroepsscheepvaart op de IJssel ter discussie. ‘Zij alle inspanningen en kosten om de vaargeul op diepte te houden wel te rechtvaardigen, afgezet tegen het minimale beroepsvervoer dat plaatsvindt op de IJssel tussen Zutphen en Kampen’, schrijft ARK-ecoloog Ykelien Damstra in de Reisgids IJsselbiennale 2021. Ykelien woont langs de IJssel in Wijhe en is betrokken bij het project Levende Rivieren.

Verhaal gaat verder onder de foto

Binnenvaartschip ter hoogte van Bronkhorst. (Foto: Wim Eikelboom)

Kampen neemt al een voorschot op de IJssel als recreatieve rivier. De stad krijgt Europese subsidie voor een toeristische watertaxi op de IJssel en een mini-camping aan de oever.

De zomer van 2021 was een uitzondering, maar in voorgaande jaren stond de IJssel in de zomer vrij laag.

Bij de opening van de IJsselbiennale in juni 2021 sprak Jan Terlouw woorden die hierop van toepassing zijn: ‘De Rijn staat symbool voor onze geschiedenis, de Waal voor de economie en de IJssel voor schoonheid.’

Lees ook

Contactgegevens: Wim Eikelboom