Beste remedie tegen lage rivierstanden: minder water gebruiken

Minder water gebruiken is de beste remedie tegen lage rivierstanden die ons te wachten staan. Dat is de aanbeveling van onderzoekers van waterinstituut Deltares.

Tekst en foto's Wim Eikelboom/Rivierverhalen

De wetenschappers waarschuwen dat de lage afvoeren in de grote rivieren in de toekomst vaker voorkomen.

Afgelopen zomer was er – net als in 2018 – een extreem lage waterstand in de Rijn, Nederrijn, Waal en IJssel. De Rijn voerde 700 kubieke meter water per seconde ons land binnen en normaal is dat gemiddeld ruim drie keer zoveel.

Verhaal gaat verder onder de foto

lage waterstand in de IJssel bij Zutphen. Rivierverhalen
Extreem lage waterstand in de IJssel bij Zutphen in de zomer van 2022.

In de afgelopen 120 jaar kwam het slechts vier keer voor dat onze grote rivieren zo weinig water verstouwden: behalve in 2018 was dat in 1921, 1947 en 1949. De verwachting is dat de lage afvoeren zullen verdrievoudigen, voorziet Deltares op basis van klimaatgegevens.

Verhaal gaat verder onder de afbeelding

Krantenberichten uit de zomer van 1949 toen de rivieren extreem laag stonden.

Een lage waterstand in de rivieren heeft nadelige impact op de scheepvaart, de drinkwatervoorziening, de landbouw en de natuur. Transportschepen kunnen minder zware vrachten beladen. De drinkwatervoorziening moet in de zuivering een tandje bijzetten omdat de concentraties aan vervuilde stoffen hoger is bij een lage waterstand. Boeren mogen niet meer beregenen op hun weilanden en akkers. Riviernatuur verdroogt.

Minder water gebruiken

Het watergebruik reduceren is het meest probate middel tegen droogte, vinden de onderzoekers van Deltares. ‘Om het risico van watertekort te verkleinen is het belangrijk om minder water te gaan gebruiken. In Nederland zien we de watervraag echter toenemen, in reactie op drogere en hetere zomers (drinkwatergebruik, beregening) maar ook door bevolkingsgroei en systeemingrepen zoals het ophogen van grondwaterpeilen om het veenweidegebied te vernatten. Een deel van de watervraagtoename komt door meer verdamping, dat slechts in beperkte mate verminderd kan worden.’ Ook in het Duitse stroomgebied van de Rijn neemt de vraag naar water toe, waardoor de rivier minder water door ons land transporteert in droge tijden.

De Nederlandse landbouw moet minder royaal beregenen en nadenken over gewassen die minder water vragen, vindt Deltares.

Lees ook

Contactgegevens: Wim Eikelboom