Kampen versnippert blunderboompjes Zalkerbos

Alle blunderboompjes in het Zalkerbos worden komende winter gerooid en versnipperd. Het gaat om circa 1700 Siberische iepen die op last van provincie Overijssel weg moeten uit het Natura2000-bos langs de IJssel.

Tekst en foto's Wim Eikelboom/Rivierverhalen

Het Zalkerbos hoort tot de meest bijzondere bossen van Overijssel. Het is 800 jaar oud en staat op rivierduinen van de IJssel. Het bos bestaat grotendeels uit iepen en essen.

Bij een bosuitbreiding in 2016 zijn per ongeluk bomen aangeplant die niet thuishoren in een natuurlijk hardhout-ooibos van grote ecologische betekenis. Het gaat om siberische iepen, een uitheemse boomsoort die lijkt op gladde iepen. De leverancier verkeerde in de veronderstelling dat gladde iepen waren aangeplant.

Verhaal gaat verder onder de foto

Bert Maes in het Zalkerbos bij de blunderbomen die door hem zijn ontdekt en gemarkeerd.

Bert Maes

Bomenkenner Bert Maes ontdekte de blunder en trok begin 2021 aan de bel. Hij telde 1700 siberische iepen. Provincie Overijssel stelde daarop een formele handhaving in, want een vreemde boom in een Natura2000-bos geldt als ecologische inbreuk en schade. Met een beroep op de wet natuurbescherming gaf provincie Overijssel opdracht aan gemeente Kampen (eigenaar van het Zalkerbos) om de blunderboompjes te verwijderen.

Daar is inmiddels een jaar overheen gegaan, omdat gemeente Kampen in een juridische kwestie verzeild raakte met de leverancier van de blunderboompjes. Dat is nu opgelost. Een aannemer verwijdert komend najaar de boompjes en krijgt zijn kosten vergoed van zijn verzekering.

Alle foute boompjes zijn gemarkeerd met verf. Ze worden afzonderlijk met wortel en tak verwijderd. De overige aanplant blijft staan.

Verhaal gaat verder onder de foto

Herplant niet haalbaar

Overplanten van de siberische iepen op een nieuwe plek is volgens de gemeente vooralsnog niet haalbaar; daarom worden ze vernietigd. Initiatiefnemers van een bos in Stadshagen hadden aangeboden om de ongewenste boompjes uit Zalk een tweede leven te geven. Maar dat wordt onwenselijk geacht, omdat de uitheemse iepen niet in de wijde omtrek van Zalk mogen terugkeren. Want anders is er het risico dat de bomen alsnog zaad schieten in het bos.

Afgelopen voorjaar zijn er door inwoners van Zalk acuut boompjes weggehaald die bloeiden. Dat was ook omdat er gevaar was voor vermeerdering. Deze spoed-snoei-actie gebeurde met ontheffing van provincie Overijssel en onder toeziend oog van een bosexpert.

Verhaal gaat verder onder de foto

Vrijwilligers uit Zalk nemen in voorjaar 2022 voorschot op verwijderen van de blunderiepen.

Geen nieuwe boompjes

Gemeente Kampen wil graag dat er nieuwe aanplant komt. Maar in eigen land geteelde gladde iepen zijn moeilijk verkrijgbaar. Bosecologen adviseren om de natuur het werk te laten doen. Een hardhout-ooibos kan zichzelf uitbreiden als het met rust wordt gelaten. ‘Er is ook een praktische reden: eventuele uitlopers van siberische iepen moeten herkend worden en bestreden. Als je nieuwe iepen plant, is dat niet meer te doen’, zegt Maes.

‘Onze voorkeur gaat uit naar herplanten, maar dat moeten we nog overleggen met de provincie, want hierover verschillende de meningen’, zegt Warner Poortman van gemeente Kampen.

Esdoorns verwijderen

Niet alleen de siberische iepen, maar ook de esdoorn zou verwijderd moeten worden uit het Zalkerbos. Dat staat in een advies dat is uitgebracht door twee bosexperts, onder wie Bert Maes. De esdoorn wordt beschouwd als een invasieve boomsoort die snel groeit, zich snel vermenigvuldigt, andere bomen verdringt en het rijke bodemleven in het bos verarmt. ‘Als de esdoorns niet deskundig onschadelijk worden gemaakt, gaat de waarde van Zalkerbos snel achteruit’, stellen de bosexperts.

Zalk steekt de draak met blunderboompjes

In Zalk is veel de spot gedreven met de blunderboompjes in het bos langs de IJssel. Tijdens de optocht op koningsdag stak het dorp de draak met de affaire:

Beluister de podcast IJsselverhalen over het Zalkerbos:

Lees ook

Contactgegevens: Wim Eikelboom