11 apr, 2020

Wandelen in de wolken op het Voerman Struinpad

Het Voerman Struinpad – een wandelroute langs de IJssel in Zwolle – is een ode aan de bekende IJsselschilder Jan Voerman. Bedenker Wim Eikelboom vertelt hoe zijn voorliefdes voor de rivier, het IJssellandschap en de schilderkunst hierin op een mooie manier samenvallen.

De uiterwaarden van Schelle en Oldeneel werden rond 2015 toen flink op de schop genomen in het kader van Ruimte voor de Rivier. Er zou een nieuw natuurgebied worden opgeleverd. In de plannen stond een wandelpad ingetekend, maar er lag geen uitgewerkt plan voor. Dat heb ik opgepakt onder de vlag van burgerinitiatief A Rocha Zwolle, een groene vrijwilligersgroep van mensen uit verschillende kerken in de stad. We spelen met dit burgerinitiatief sinds 2018 een rol in het natuurbeheer van deze Zwolse uiterwaarden, samen met Uw Stadsboer.

Het verhaal gaat verder onder deze illustratie

Weergaloze wolkenluchten

Ik ben een liefhebber van de schilderijen van Jan Voerman sr. (1857-1941). Voerman was in staat om de weergaloze wolken langs de IJssel op een prachtige manier met zijn penseel vast te leggen. Op veel van zijn werken zie je glinstering van de rivier, het kerktorentje en de poort van Hattem en daarboven de rijke variatie aan luchten die kenmerkend is voor het IJssel-landschap. Vanaf de Zwolse kant van de IJssel is dat Voerman-landschap mooi te ervaren als je langs de rivier loopt. 

Zo ontstond het idee: Wat zou het mooi zijn om als eerbetoon aan Voerman een pad naar hem te benoemen waarop je de Voerman-luchten en het zicht op het silhouet van Hattem kunt beleven.

Om dat schilderachtige Voerman-effect te versterken is aan levensgrote schilderijlijst aangebracht, met de uitsnede van het gezicht op Hattem, de wolken en de rivier.

Het verhaal gaat verder onder de foto’s.

‘Zijn luchtend kunnen grandioos zijn als die van de grote Gouden Eeuwse meesters; diep en klaar, straks, helder of dreigend.’

(Henk van Ulsen – Voerman-kenner)

Pontje

Het circa 3,5 kilometer lange pad is uitgezet door de natuur van de uiterwaarden van Schelle en Oldeneel, gemarkeerd door houten paaltjes met een speciaal ontworpen beeldmerk. De route is vastgesteld in nauw overleg met de gemeente Zwolle en Rijkswaterstaat, eigenaar van het gebied. De uiterwaarden langs de IJssel gelden namelijk als Natura 2000 gebied en dat betekent dat natuurbescherming voorop staat. 

In de route is een voetveertje in de vaart gebracht door gemeente Zwolle: ‘t Schellerveertje. Het zelfbedieningsveertje werkt op zonne-energie en is in de vaart tussen april en oktober. In de winter vaart het pontje niet, vanwege kans op hoogwater.

IJsselgedicht

Om het Voerman Struinpad een extra beleving mee te geven bedacht ik de plaatsing van een toepasselijk IJssel-gedicht. De IJssel is namelijk niet alleen inspiratiebron voor schilders, maar ook voor dichters. De Overijsselse dichter Koos Geerds leverde me genoegen een gedicht waarin hij een ode brengt aan de IJssel.  RTV Hattem maakte een verslag van de oplevering van het pad in september 2019, waarbij het gedicht werd onthuld en voorgedragen.

Het gedicht is op een plaquette aangebracht op een brokstuk van de oude spoorbrug over de IJssel, die in 2011 plaats maakte voor de Hanzeboog. Zo komen verleden en heden bij elkaar. 

Podcast ‘Wandelen in de wolken’

Ook heb ik een speciale podcast gemaakt met de titel ‘Wandelen in de wolken’. Radiolegende Peter van Bruggen is de verteller. Hij neemt je als luisteraar mee in het leven en het werk van Jan Voerman. Als je dit verhaal beluistert op het Voerman Struinpad, komt het weidse landschap langs de rivier nog meer bij je binnen.

Het Voerman Struinpad zie ik als een kado aan stadsgenoten, natuurliefhebbers, wandelaars en cultuurminnnaars.

Mijn aandeel in de totstandkoming van dit alles is volledig pro deo, vrijwillig. Zie het als burgerschap, waarin ieder zijn of haar verantwoordelijkheid neemt om onze samenleving een beetje mooier te maken. Ik doe dat vanuit mijn passie voor natuur, landschap, poëzie, schilderkunst en audio. Met dank aan overheden die ruimte geven voor dit type burgerinitiatief onder de vlag van A Rocha Zwolle.

Vrijwilligers van de natuurwerkgroep A Rocha Zwolle brengen markeringspaaltjes aan en maaien het pad.

Wandelnetwerk IJsseldelta

Het Voerman Struinpad is met ingang van mei 2021 opgenomen in het Wandelnetwerk IJsseldelta.

Contactgegevens: Wim Eikelboom